حسن بن محمد بن حسن اشعرى قمى ( مترجم : تاج الدين حسن بن بهاء الدين قمي )
576
تاريخ قم ( طبع مرعشى ) ( فارسى )
--> موسى ) ياد شده است ، كه احتمال خطاى در نوشته كاتب را از ميان مىبرد . د . اغلب تبارشناسان متقدم و خبره ، تنها از محمد و احمد ( دو فرزند موسى بن محمد الجواد عليه السلام ) ياد كرده ، و آنها را مدفون در قم قرار دادهاند ، و هرگز از پدر آنها يادى نكرده ، و اگر پدر ( يعنى موسى ) پيش يا همراه با فرزند خود در قم بود ، مقتضى براى يادكرد او پيش از ياد فرزندان وجود داشت ، براى نمونه : در شرح كتاب « سر الانساب العلوية : ص 147 » نوشته ابو نصر بخارى ( متوفاى 357 ) ، از فرزندان و نوادگان احمد بن محمد بن موسى ياد كرده است كه در قم بوده و دفن شدهاند . در « المجدى في الانساب ص : 128 » آمده است : ( فأمّا موسى ، فأعقب و لم يكثر ، و ولده بالرّى و قم ) . ابن طباطبا ( از تبارشناسان بنام ، كه كتاب خود را در خصوص طالبيان مهاجر در سال 471 ه فراهم آورده است ، و نسخه عربى تاريخ قم را نيز داشته است و بدان اشاره مىكند ) در « منتقلة الطالبيّه : ص 253 » مىگويد : ( من ناقلة الكوفة : أبو جعفر محمّد بن موسى بن محمد بن على الرضا ، امّه امّ ولد ، لا عقب له ، توفى لثمان بقين من شهر ربيع الآخر ، سنة ست و تسعين و مائتين ، و دفن في داره المعروف اليوم بالمشهد ، و عرفت فيما بعد بمحمّد بن أبى خلف الأشعرى الملقب بمتولة . و محمّد بن موسى اوّل من دفن فيها رحمه اللّه ، فورثته اختاه زينب و ميمونه ، بنات موسى بن محمد بن على بن الرضا . . . و ذكر الأجلّاء من النسابة أنّ محمّد بن موسى بن محمّد بن على الرضا لم يعقب ) . سپس به آمدن برادرزاده سابق الذكر يعنى أبو على محمد الأعرج ، ابن احمد بن موسى بن محمّد بن على الرضا مىپردازد . در اين متن ابن طباطبا نخستين شخص از خاندان رضائيه در قم را أبو جعفر محمّد دانسته است ، و اگر پدرش موسى به قم مهاجرت نموده بود ، بر طبق قاعدة نسبشناسان بايد نخست او را ياد مىكرد . ه . مرحوم شيخ محمد على بن حسين نائينى أردستانى كچوئى ( متوفاى 1335 ) ، در كتاب « انوار المشعشعين ج 2 ص 313 » ( در متن و پاورقى شماره 1 ) مىگويد : ( چهار نسخه از ترجمه كتاب تاريخ قم را ملاحظه نمودم ، دو نسخه از آن اسمى از موسى مبرقع نبرده ، بدل موسى ، اسم فرزندش محمّد بن موسى بود ، و دو نسخه از آن ، موسى مبرقع را ذكر نموده . بنا بر آن دو نسخهاى كه موسى نوشته اشكالاتى بر آن وارد آيد . . . ) ، آنگاه به ذكر چند اشكال مهم پرداخته است كه تمامى آنها درست بوده ، و دليل قاطعى است بر اين كه نخستين مهاجر به قم از اين خاندان محمّد بن موسى است ، و همو است كه برقع به صورت داشته ، از اين رو به ( برقعى ) يا ( مبرقع ) مشهور شده است .